Maat: ''Er kwam eens het geval van een jonge vrouw voorbij die in de psychiatrie zat: ze had al langer epilepsie en psychoses op basis van een PNS-hersenontsteking. Na de behandeling is ze klachtenvrij."
Maat: ''Er kwam eens het geval van een jonge vrouw voorbij die in de psychiatrie zat: ze had al langer epilepsie en psychoses op basis van een PNS-hersenontsteking. Na de behandeling is ze klachtenvrij." (Foto: )

Neurologie is een puzzel voor de arts

Tekst en foto: Rick Praamstra

Ede/regio - Iedereen krijgt er op een gegeven moment wel mee te maken: de gezondheidszorg. De Rijnpost portretteert in een serie de Veense gezichten in de geneeskunde. Vandaag is neuroloog Peter Maat van Ziekenhuis Gelderse Vallei aan het woord. 'Neurologie is een soort speurwerk'.

Peter Maat heeft een favoriete quote die zijn werk kernachtig samenvat: ‘Geneeskunde is soms genezen, vaak verlichten, altijd troosten’ van de Franse arts Ambroise Paré (1510-1590). Neurologie (specialisme rond ziekten van de hersenen, de zenuwen, het ruggenmerg en de spieren) is bij uitstek een discipline waar genezen niet altijd mogelijk is; denk aan epilepsie, de ziekte van Parkinson of spierziektes.

Steunfactor

Verlichten en troosten gebeurt veel bij patiënten die bijvoorbeeld dementie hebben. “Ik heb veel patiënten met chronische aandoeningen die ik al jaren ken en die je in al die jaren soms achteruit ziet gaan. Ik heb met hen een band opgebouwd. Dat verlichten en troosten wordt dan steeds belangrijker en dat vind ik ook mooi. Het is moeilijk soms, maar aan de andere kant moet je als arts simpel constateren dat je niet de mogelijkheid hebt om op dat moment de oplossing te bieden."
"Ik hoop door er voor de mensen te zijn een steunfactor te zijn en dat patiënten zich daar weer aan kunnen optrekken. Je denkt mee over mogelijkheden om het net wat beter te krijgen of probeert ervoor te zorgen dat het zorgnetwerk rond de patiënt goed verloopt.”

Speurwerk

Neurologie is geen chirurgie, waarbij je via een operatie een medisch probleem oplost. Het is meer een denk-vak, zegt Maat. “Ik vind het de mooiste tak van de geneeskunde. Neurologie is een soort speurwerk. Door nauwkeurig te luisteren naar iemands klachten en bij je onderzoek goed te kijken naar kracht, gevoel en reflexen kan je de lokalisatie van een afwijking al beredenerenHet heeft me altijd ontzettend getrokken dat je de plek van de functies van de hersenen kunt koppelen aan waar iemand last van heeft.”
De Veenendaler geeft een voorbeeld. “Als je het hebt over een beroerte kan je op basis van klachten die iemand heeft – zit het rechts of links, hoe is de spraak, is iemand duizelig – beredeneren in welk bloedvat het probleem zit. Evengoed telt dat soms ook voor epilepsie, migraine of een andere neurologische klacht. Dat puzzelen heeft me altijd zeer gefascineerd.”

Frustrerend

Tot enkele jaren geleden was neurologie soms een frustrerend specialisme, meent Maat. Zo belandde iemand vroeger met een beroerte in het ziekenhuis en na enkele weken ging de patiënt van het ziekenhuis direct naar het verpleeghuis. De laatste jaren ziet de specialist een kentering. “Als iemand binnen vier uur na een beroerte het ziekenhuis binnenkomt kan je het stolsel oplossen (trombolyse). Ik kreeg bijvoorbeeld een patient binnen die halfzijdig verlamd was en die ik een spoedscan en trombolyse gaf binnen die vier uur. Die zie ik soms nog op de poli en die is opgeknapt zonder restklachten. Maar ook met de vroege revalidatie na een beroerte zien we dat veel mensen goed opknappen. Daar zit de kick in mijn werk, daar doe je het voor.”

Beroerteteam

Als iemand onwel wordt en de klassieke tekenen van een beroerte – scheef gezicht, uitval, taalstoornis – vertoont, aarzel dan niet en bel 112. “Als ik dienst heb, al is het 3.00 uur in de nacht, stap in mijn auto en rijd ik met spoed naar het ziekenhuis. Het beroerteteam staat dan al klaar en ik heb de medicatie al uit de koelkast laten halen. Als het een infarct is (stolsel), dien ik via een infuus een stolsel-oplossend middel toe. Als het stolsel heel groot is kan de patiënt nog overgebracht worden naar Arnhem (Rijnstate RP) voor een dotterprocedure.”

Als bij de patiënt en eventuele partner grote zorgen zijn, moet Maat juist de rust zelve zijn. "Mensen komen heel emotioneel binnen. Zelf ben ik dat dan niet. Het is je werk, ik sta op standje actie." Hij kan zijn werk goed loslaten. "Dat moet ook wel, anders houd je het niet vol. Maar je neemt weleens een situatie mee naar huis. Bij een heftige diagnose of overlijden gebeurt dat soms."

Knut

Maat is in 2016 in Rotterdam gepromoveerd op Paraneoplastische Neurologische Syndromen (PNS). Dit zijn ziektebeelden waarbij de functie van het zenuwstelsel wordt verstoord door een immuunreactie uitgelokt door een tumor. Het lichaam maakt antistoffen aan tegen de tumor. Die richten zich ook tegen eigen hersenweefsel en verstoren de functie (Bron: Ziekenhuis Gelderse Vallei). Deze zeldzame aandoening kan ook een hersenontsteking veroorzaken. Het door zijn moeder verstoten ijsbeertje Knut uit een dierentuin in Berlijnse had dit en viel door een epilepsieaanval in het water en verdronk.

De arts hoopt dat hij bijdraagt aan een vroege herkenning van deze PNS-beelden omdat de vroegere ontdekking en behandeling een betere prognose geeft. Tijdens zijn onderzoek beleefde Maat een eurekamoment: "Er kwam eens het geval van een jonge vrouw voorbij die in de psychiatrie zat: ze had al langer epilepsie en psychoses op basis van een PNS-hersenontsteking. Na de behandeling is ze nu weer klachtenvrij."

Intensief

De onregelmatige werktijden en nachtwerk kosten veel energie. Maar klagen doet de neuroloog niet. 'Ik heb het leukste beroep van de wereld. Ik geniet elke dag van het patiëntencontact, al is dat soms relatief kort. Mijn vrouw (zij is psychiater) zegt weleens 'als je doet alsof je een uur hebt, kost het je een kwartier, als je doet alsof je een kwartier hebt, kost je het een uur.' In een korte tijd kan je een fijn en intensief contact hebben met je patiënt. Dat geeft veel voldoening."

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden