Wendy Gijsbertsen, dochter van Janneke Boon, en huisvriend Jos Schilte bekijken werken van de kunstenares. (Foto: Martin Brink/DPGMedia)
Wendy Gijsbertsen, dochter van Janneke Boon, en huisvriend Jos Schilte bekijken werken van de kunstenares. (Foto: Martin Brink/DPGMedia) (Foto: )

Beeldentuin van de Cultuurfabriek komt nu pas tot ‘leven’

Door Martin Brink

Veenendaal -‘’En waar is nu de beeldentuin?’’. Dat vroeg architect Jos van Eldonk zich onlangs af in een vlog met een drone die boven de Cultuurfabriek cirkelde. Hij is de geestelijke vader van de Cultuurfabriek, het complex vol met culturele instellingen in het centrum van Veenendaal. Een gebouw vol met symboliek, verwijzend naar de oude textielindustrie waarmee het toenmalige dorp zo groot is geworden.

Van die oude textielfabriek is nog maar één muur over. Van Eldonk maakte er een passend geheel er omheen, met de oude schoorsteen aan de rand van de beeldentuin. De architect wordt op zijn wenken bediend: sinds eind april staan er tien bijzondere beelden. En om sceptici meteen gerust te stellen: de beelden en de gehele operatie om ze te plaatsen kosten de gemeenschap helemaal niets!

Schapen

Ruim 10 jaar geleden werd de Cultuurfabriek opgeleverd. Op 10 oktober 2010 werd het prestigieuze pand feestelijk geopend. Er werd een kunstwerk met schapen aangeboden die later in de zogenaamde binnen- of beeldentuin belandde, een ruimte ingeklemd tussen twee wooneenheden met een eigen opgang vanaf het Verlaat en ook te bereiken via de centrale hal van de Cultuurfabriek. Het moet een rustpunt worden waar je makkelijk even gaat zitten, je lunch verorbert, een (bibliotheek)boek leest en misschien ook wel komt om er te mijmeren.
De juiste invulling liet behoorlijk lang op zich wachten. De sokkels stonden er wel, door sommigen gezien als één kunstwerk op zich, maar beelden lieten op zich wachten. Er was simpelweg geen geld om ze aan te schaffen.
Tot dit voorjaar. Roy Rijksen van Steenhouwerij Rijtink plaatste er beelden van Janneke Boon, de Veenendaalse beeldhouwster die twee jaar geleden overleed. Ze ligt begraven op de Algemene Begraafplaats, ze werd maar 67 jaar. Janneke kwam laat tot de roeping om beeldhouwster te worden en kreeg onder meer les van Hanneke Zwart in Veenendaal.
Later startte ze in het kunstenaarscollectief Vijgendam Ateliers in de oude Hollandia Wol-textielfabriek. Nog weer later kwam ze in de oude PHV-fabriek aan de Vijgendam terecht. Daar werkte ze vele jaren en zorgde er zo ongewild voor dat het pand is blijven staan.
In Dragonder-noord aan het Ronde Erf kreeg ze vervolgens een oud schoolgebouw toegewezen. Daar gaf ze ook lessen en hakte ze er flink op los. Harde steensoorten zoals marmer en Belgisch hardsteen waren haar specialiteit. Vanuit een grote verbondenheid met het materiaal vormt Janneke haar beelden met de hand - via hamer en betitel - door te schuren en te polijsten. Dat alles was haar lust en haar leven.

Camille Claudel

Exposeren deed ze relatief weinig en verkopen hoogst zelden. Beelden maken, met kunstenares Camille Claudel als inspiratie. Dat was het. Na haar overlijden werden sommige uitspraken van haar verweven in een levensverhaal. Zo merkte ze op: ‘Als ik begin te schuren, gaat de steen zingen’ en ‘Voor mij is beeldhouwen een feest, midden in de waanzin van het leven’. Maar ook: ‘Mijn kracht en mijn zachtheid kan ik vertalen in steen.’ Bijzondere uitspraken van een bijzondere vrouw.
Na haar overlijden op 6 november 2018 wisten de kinderen niet direct waar al die beelden een plekje moesten krijgen. Huisvriend Jos Schilte wist raad. Hij zette zich met de nabestaanden in voor een passende bestemming. Tijdens een openbare verkoop werd veel bij liefhebbers ondergebracht. Ook de Kunstuitleen Veenendaal kreeg een aantal kleinere werken. Janneke maakte een serie van zeker 25 beelden onder de noemer ‘Ode aan Claudel’.
Vier ervan werden dit voorjaar aangebonden aan de gemeente. Eind maart werd dat nieuws bekend en spoedig zouden de vier in de hal van het gemeentehuis geplaatst worden. ‘’Maar door corona laat dat nu op zich wachten,’’ verklaart Jos Schilte.

Cultuurfabriek 10 jaar

Ondertussen liep ook een contact naar de Cultuurfabriek. Zou het niet mooi zijn om beelden aan te bieden als onderdeel van de viering ‘Tien jaar Cultuurfabriek’?. En zo staan nu tien witmarmeren beelden in de binnentuin samen voorstellend de serie ’De Vrouwen’. Voor wie goed kijkt: lang niet alle beelden zijn af. Dat komt omdat Janneke met veel dingen tegelijk bezig was. Er zijn nog streepjes op te zien, de plekken waar ze er nog iets aan wilde schaven. ‘’Dit is wat het is,’’ zegt dochter Wendy Gijsbertsen. Zij is dik tevreden met de plek.
‘’We zochten iets wat openbaar toegankelijk was en waar iedereen ervan kan genieten. Dat is dit geworden en ook heel mooi op de plek waar vroeger het Verlaat Ateliers stond.’’Haar oude werkplaats aan het Ronde Erf is overigens nog steeds in gebruik. De cursisten werken hier onder leiding van de Veenendaalse kunstenaar Biek van Galen.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden