'Opoe' Klaasje Slok Stuivenberg. 1879-1971 (r), rond 1965. Links haar vriendin Jannigje van der Poel. Die woonde op de Nieuweweg. Ze waren van kinds af aan hartsvriendinnen.
'Opoe' Klaasje Slok Stuivenberg. 1879-1971 (r), rond 1965. Links haar vriendin Jannigje van der Poel. Die woonde op de Nieuweweg. Ze waren van kinds af aan hartsvriendinnen. (Foto: )

Een herinnering aan dominee Graafland te Veenendaal

Door Anne Slok

Veenendaal - Dominee Cornelis Graafland was een zeer geliefde predikant van de Hervormde Gemeente. Zijn dochter Hilde heeft onlangs Veenendaal verlaten voor een andere gemeente. Met haar hadden we een fijn gesprek, dat verweven is met eigen herinneringen.

Mijn grootmoeder is geboren op 19 april 1879. Ze overleed in 1971. Ze heeft 92 jaar in Veenendaal gewoond. Het grootste deel van haar leven in de zogenoemde 'Engelse Stad', waarvan de huidige Oranjestraat het laatste overgebleven deel is.

Opoe gefeliciteerd

Toen mijn ouders trouwden in 1947 gingen ze 'in-wonen', wat gezien de woningnood in die tijd vaker gebeurde. Als kind kan ik me nog herinneren dat altijd op 19 april de dominee langs kwam om 'opoe' te feliciteren. We spreken dan midden jaren ’60 van de vorige eeuw.
Het was dominee Graafland die van 1963 tot en met 1968 in Veenendaal stond. Niet alleen opoe, maar ook mijn ouders en ik keken uit naar zijn bezoek. Voor kinderen nam de dominee steevast een ansichtkaart met een bijbels tafereel mee. Maar wie was deze dominee eigenlijk? Zijn dochter Hilde weet er prachtig over te vertellen.

Enorme tuin

“We woonden aan de Kerkewijk met een enorme tuin achter het huis”, zo vertelt Hilde, zijn dochter die later zelf dominee werd in Veenendaal. “We hebben daar een fijne tijd gehad.
Het was behoorlijk wennen toen mijn vader beroepen werd in Amsterdam en we met 5 opgroeiende kinderen en een hond verhuisden naar een bovenwoning in de stad”.

Roeping

Graafland had het moeilijk met de verhuizing. Hij zou Veenendaal, maar ook “zijn fijnste Kerkenraad ooit” gaan missen. Hij zag het echter als een roeping om als enige Gereformeerde Bondsdominee in Amsterdam te gaan werken. Hij was graag langer in Veenendaal gebleven.
Graafland lag goed bij de 'gewone man'.

Ritmisch zingen

Hij was vernieuwend en stond met twee benen in het leven. Hij kreeg het voor elkaar om in de Oude Kerk eens in de twee weken ritmisch te laten zingen (er werd nog op hele noten gezongen).
Als hij preekte waren de kerken vol. Hij had de gave om preken uit te leggen aan de hand van praktische voorbeelden uit het leven van alle dag.
De man was geliefd. Maar had ook zijn tegenstanders.
Hilde hoorde recent nog verhalen hoe dicht haar vader bij de mensen stond.
Ze vertelt: “Ik hoorde van iemand, die in de periode dat mijn vader er was, na de spannende en kritieke bevalling van haar tweede kind de dokter haar vertelde, dat het beter was om geen kinderen meer te krijgen. Het was de tijd, dat de pil er net was, maar die was in kerkelijke kring nog niet geaccepteerd.
De gangbare manier van geboortecontrole was de periodieke onthouding. Toen mijn vader op kraambezoek kwam en het verhaal hoorde, had hij gezegd: Je moet naar de dokter gaan en om de pil vragen. Want je gaat altijd weer naar elkaar verlangen”.

Spraakmakend boekje

Maar er waren in het 'zware' Veenendaal ook dominees die het niet met hem eens waren. Een storm van kritiek kreeg hij over zich heen toen hij in 1965 het spraakmakende boekje “Verschuivingen in de Gereformeerde Bondsprediking” schreef.

Daarin bekritiseert onder meer dat in de prediking teveel de aandacht ging naar de mens en zijn zonden, en te weinig naar Christus, die de mens vergeving en bevrijding biedt.

Afsluitend vertelt Hilde dat ze in haar Veense periode op een gegeven moment ook iemand ontmoet heeft, die geen fan van haar vader was geweest. Hij merkte op: ”Het enige nadeel van zijn vertrek was, dat de collecten naar beneden gingen”.

Eigen manier

Zo zal iedereen de dominee op zijn eigen manier herinneren.
Maar wat waren wij blij met deze dominee die trouw op 19 april opoe persoonlijk kwam feliciteren!

Reageren op dit verhaal? Dat kan: a.a.slok@casema.nl



Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden