Foto:

Blijvende animo voor de Slag om de Grebbeberg

 Tekst en foto's Pieter Vane 

Veenendaal - In gebouw Onder Ons aan de Fluitersstraat in Veenendaal werd vorige week woensdag een lezing gehouden over de meidagen van 1940 op en rond de Grebbeberg. Spreker was Bernier Cornielje uit Wageningen, specialist bij uitstek die namens Stichting de Greb langskwam. Zijn partner Marieke Wittenhorst begeleidde hem op de dwarsfluit.

De organisatie Wijs met je Wijk, in de persoon van organisator Piet Segers, begroette niet minder dan 80 personen in de zaal. En dat is beduidend meer dan het aantal dat een ‘normale’ lezing bezoekt!

Spanje

Hij was dan ook zeer verheugd. Er bleek zelfs belangstelling uit de wijde regio hiervoor te bestaan. Zo kwam ene mevrouw Budding langs. Zij woont in Spanje en was toevallig op familiebezoek en hoorde over de interessante lezing.
De bijeenkomst werd gehouden als aanloop naar de herdenking rond de oorlogsdagen van mei 1940. Bernier liet de presentatie gepaard gaan met interessante en passende foto's.
Bernier Cornielje begon de lezing met een bijzonder voorval. Namelijk het verhaal over een soldaat die begraven ligt op de algemene begraafplaats in Rhenen.
Deze soldaat, Fokke Schotkamp, (2e. bataljon) was bij de aflossing van de wacht in de voordagen van de Duitse inval niet op zijn plek; zijn geweer stond tegen een hek en men wilde hem al opgeven als gedeserteerd. Verschillende eenheden werden gewaarschuwd. Niet lang daarna, op 15 maart 1940, werd hij dood teruggevonden. Is hij neergeschoten of vermoord?

Spionnen?

Tot op de dag van vandaag is het niet duidelijk wie dit gedaan kan hebben maar het vermoeden bestaat dat dit het werk is van Duitse spionnen. Vervolgens startte Cornielje na deze intro de aanloop en de uiteindelijke inval in Nederland. De slag om de Grebbeberg in 1940 duurde 3 dagen: 11, 12 en 13 mei. Op de Grebbeberg kreeg het 8e. Regiment Infanterie de opdracht de Duitsers tegen te houden.

Verbindingen

Met de verbindingen tussen de verschillende legeronderdelen was het slecht gesteld; om kosten te besparen waren de verbindingslijnen vooral bovengronds aangebracht.
Deze sneuvelden al snel bij de eerste schermutselingen tussen de strijdende partijen, het gevolg hiervan was een algehele desoriëntatie binnen de Nederlandse eenheden die niet meer wisten wat ze moesten doen en wat er ‘verderop’ gebeurde. Er heerste dus een complete chaos. De Nederlandse bewapening was ronduit slecht; iemand verwoordde dat met de opmerking “Eén schot van ons, en we krijgen er 10 voor terug”. De toenmalige generaal Izaäk Reijnders werd (op 28 november 1939) al snel opgevolgd door Generaal Henri Winkelman. Vanuit Kesteren werd een ambtelijk verzoek gedaan aan de adressen van postduivenhouders om hun medewerking te verlenen aan het leger, waar goed gehoor aan werd gegeven.

De bestorming van de Grebbeberg vond plaats op 12 mei door het SS. Regiment ‘Der Fuhrer’ (over deze aanval schreef geschiedschrijver Lou de Jong dat de soldaten zich massaal overgaven met de handen in de lucht, na kritiek hierop werd dit gecorrigeerd in deel drie).
Door spionageactiviteiten voor de oorlog wist de vijand tot vrijwel op de meter nauwkeurig waar de verdedigingslijnen lagen.

Eén dag

Mede daardoor was de strijd op de Greb in drie dagen beslist, de Duitsers dachten hier hooguit één dag voor nodig te hebben. Aan Nederlandse zijde waren er na de strijd tenminste 400 doden te betreuren, aan Duitse kant 200 Duitse soldaten. Voor de strijd op de Grebbeberg bestaat nog altijd veel belangstelling, zo blijkt wel uit deze lezing.

Nieuw onderzoek

Zelfs een huidige generatie wil er alles over weten. Dankzij nieuw onderzoek, in archieven en via nieuw opgedoken foto’s, komen details tevoorschijn die niet eerder bekend waren en de zaak nog steeds actueel maakt.
Er worden zelfs na al die jaren soldaten geïdentificeerd! Dat kan dankzij de nieuwe onderzoeksmethoden.

Nieuwe publicatie

En wie er nog niet genoeg van krijgt: dit voorjaar verschijnt een publicatie over de slag om de Grebbeberg. Van een sergeant die het allemaal heeft meegemaakt. De gedegen inleiding schrijft een Veenendaalse onderzoeker.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden