Detail uit het nieuw verworven schilderij met details die het schilderstuk bijzonder én interessant maken. (Foto: Max Timons)
Detail uit het nieuw verworven schilderij met details die het schilderstuk bijzonder én interessant maken. (Foto: Max Timons) (Foto: )

Weer de Cunerakerk maar toch anders...

Door Willem H. Strous

Rhenen - Het Stadsmuseum Rhenen kan zich verheugen op een fascinerende bruikleen door een geste van de fonkelnieuwe Stichting Behoud Collectie Erfgoed Rhenen. Het schilderij lijkt sprekend op een schilderij dat het museum al in zijn collectie heeft, en is van de hand van dezelfde schilder. Maar wie goed kijkt ziet de verschillen.

Dat maakt het schilderij een uitdaging voor jong en oud museumpubliek! Medio juni zijn de tweeling-schilderijen naast elkaar in het Stadsmuseum te zien. En zeg nou zelf: zag u al eerder een pisbak aan de gevel van de Cunerakerk?

Zuidingang

In januari kreeg de Stichting Vrienden van gemeentemuseum Het Rondeel te Rhenen een schilderij van Dirk Jansen (1878-1952) aangeboden, een Cuneratoren.
Alwéér een toren – want die zijn er in overvloed -, was de eerste reactie van het bestuur, sinds 1987 ingeschakeld bij de aanschaf van een kunstwerk, om in bruikleen te geven aan ons museum.
Bij nadere beschouwing bleek het toch meer te gaan om de zuidingang van de Cunerakerk dan om de toren. Een voorstelling van de zuidingang van de kerk is nieuw en ook is het dak van de kerk nog niet hersteld van de torenbrand van 1897. Boven de dakgoot uit groeit gras en onkruid (zie de kleine foto rechts). Links op de achtergrond is dan de toren te zien.

Unieke voorstelling

Het was, kortom, een unieke voorstelling. En dus was de tweede reactie positief. Een besluit tot aankoop liet echter op zich wachten. Het bestuur van de Vriendenstichting had in de afgelopen twee jaar pas op de plaats gemaakt in verband met de ontwikkelingen van de verzelfstandiging van gemeentemuseum naar Stadsmuseum. Nadat het nieuwe museum zijn deuren geopend had, moest de Vriendenstichting een nieuwe naam kiezen.
Woensdag 24 april werd de nieuwe naam bij de notaris vastgelegd: de Vriendenstichting gaat verder als Stichting Behoud Collectie Erfgoed Rhenen, want niet alleen schilderijen worden aangeschaft maar ook allerhande voorwerpen, als die maar betrekking hebben op de geschiedenis van Achterberg, Elst en Rhenen. Alle objecten worden pas na overleg met de directeur aangeschaft.
Voor een overzicht van wat in de afgelopen 32 jaar is verzameld zie www.behouderfgoedrhenen.nl.

Ontdekking

Eind maart deed de secretaris van de stichting een bijzondere ontdekking. Na een bespreking in het gemeentehuis werd in een gang op de kantoorverdieping nog een schilderij van Dirk Jansen aangetroffen.
Ook dit werk stelde de zuidingang van de Cunerakerk voor. Het leek dezelfde voorstelling als het in januari aangeboden werk. Maar er zitten verschillen in. In overleg met de directeur werd besloten het tweede schilderij aan te schaffen.
De bedoeling is beide schilderijen naast elkaar tentoon te stellen met aan de bezoekers de 'uitnodiging' om de verschillen te ontdekken. 'Een oefening in kijken, die ook veel waardering brengt voor het schildersvak', aldus museumdirecteur Maike Woldring.
De twee schilderijen zijn ook bijzonder omdat er een foto is opgedoken waarop de schilder is te zien, in 1908/1909 aan het werk met een van zijn interpretaties van de kerk.

De eigenaar/verkoper van het schilderij kocht dit werk op een veiling. Het werd toegeschreven aan Dirk Jansen uit Haarlem en het zou een kerk in Haarlem voorstellen. Later veronderstelde men, vanwege de grote spuwers op de toren, dat het een buitenlandse kerk moest zijn. Omdat het werk in slechte staat verkeerde werden schilderij en lijst door de ervaren restaurator Ela Venbroek uit Deventer gerestaureerd.

Andere Jansen

Deze stelde vast, aan de hand van verfsoorten, stijl, doek etc., dat het werk uit het begin van 1900 moest dateren waardoor een andere Dirk Jansen in beeld kwam, een schilder uit Den Haag.
De Rijksdienst voor Kunsthistorische Documentatie in Den Haag wist te vertellen dat deze schilder rond 1909 in Rhenen heeft gewoond en gewerkt.
Daarop ging de eigenaar, die twintig jaar lang zijn herfstvakanties doorbracht in een huisje van de Rotterdamse Electriciteits Maatschappij aan de Verlengde Oude Veenendaalseweg, zelf maar eens in Rhenen kijken.
Hij vroeg de voorzitter van het Cuneragilde om de bevestiging van zijn constatering dat dit inderdaad de Cunerakerk voorstelde.

Daarop werd de Stichting Vrienden van gemeentemuseum Het Rondeel te Rhenen benaderd met bovenstaand resultaat tot gevolg. Medio juni hangen de tweeling-schilderijen in het Stadsmuseum Rhenen. Speurt u ook mee?

Meer berichten