Na de presentatie gingen auteur, de familie Kok en andere personen die aan het boek hebben meegewerkt op de foto. (Foto's: Pieter Vane)
Na de presentatie gingen auteur, de familie Kok en andere personen die aan het boek hebben meegewerkt op de foto. (Foto's: Pieter Vane) (Foto: )

Indrukwekkende boekpresentatie 'Vechten in Veenendaal' over rol dominee Kok

Veenendaal - In de grote aula van het Ichthus college vond donderdagavond de boekpresentatie plaats van het boek 'Vechten in Veenendaal' van Jan Vermeulen, docent geschiedenis aan het Driestar College in Gouda.

De avond werd geopend door J.J.van Dam, bestuurder van het Ichthus College. Hij haalde de situatie van de periode 1940-1945 aan en kon zich voorstellen dat de mensen nu tóch moeite hebben zich te verplaatsen in de bewoners van Veenendaal toen. Aanvankelijk geloofde niemand dat er oorlog zou komen en was hier nog niet op voorbereid. Toen het zover was, stelde Ds. R.Kok zich onverschrokken op en gaf in zijn preken blijk van zijn ongenoegen over de gang van zaken.

Preek

Na de bevrijding werd een preek van hem uitgegeven, waarin hij zijn kritiek op de Duitse bezetter versleuteld had. In "Nederlands opkomst uit de zee van het oorlogswee" haalde hij het verhaal aan van Jona in de vis. Jona werd weliswaar ingeslikt, maar bleef zich verzetten waardoor hij uiteindelijk zijn vrijheid weer terug vond.
Door een gemengd jeugdkoor van de Calvijnschool en het Ichthus werd onder leiding van Tineke van Dijk-Diepeveen een aantal stukken van Bach gezongen gezongen. De stukken uit de Mattaus Passion misten hun doel niet.

Power-point

Constant van den Heuvel, docent Geschiedenis van het Ichthus College hield een powerpoint-presentatie. Aan de hand van de wederwaardigheden van ds. Kok en zijn kerkelijke gemeente schetste hij het beeld van Veenendaal tijdens de bezetting. Hij beschreef de evacuatie van Veenendaal. Ook vertelde hij hoe het Nederlandse leger delen van het dorp in brand stak om een beter schootsveld te verkrijgen. In de loop van de oorlogsjaren bleek toch telkens weer dat Nederlanders, ook in Veenendaal, zich bleven verzetten tegen de bezetter. Eind april 1943 was er een landelijke staking, die in Veenendaal vrij robuust vorm kreeg. Alle fabrieken gingen plat en een groep SS'ers vertrok naar Veenendaal. Vlak voor zij op de avond van 30 april arriveerden, slaagden de predikanten Kok en Van Enk erin om de staking te beëindigen.

Net op tijd

Op het nippertje, want korte tijd later arriveerde de SS. Vanaf de kansel saboteerde ds. Kok de Jodenvervolging via zijn preken, maar ook als leider van de latere Johannes Calvijnschool. Toen de Nazi's wilde dat men aangaf hoeveel joodse kinderen de school bezochten, gaf hij aan "hier niet aan mee te zullen werken". Hoewel ds. Kok mee kon werken om de joodse kinderen Izak Osnowitz en Mirjam de Groot te redden, stond hij op 20 november wel aan het graf van de negenjarige Marietje van Ravenswaaij. Een meisje uit zijn kerk, die hij nog gedoopt had. Ze werd per vergissing doodgeschoten door een Duitse soldaat. Op de middag dat ze begraven werd, werden zes verzetsmannen gefusilleerd bij het kruis op de berg. Tot slot vertelde Van den Heuvel over de late bevrijding van Veenendaal op 9 mei 1945 als laatste gemeente op het vasteland in Nederland.

Geen biografie

Auteur Jan Vermeulen vertelde daarna hoe hij er toe kwam om over de Veense oorlogsgeschiedeniseen boek te schrijven. Hij stelt nadrukkelijk dat het boek Vechten in Veenendaal géén biografie is. In alles wat er gebeurd was, zag hij een patroon. Hij heeft getracht dit jeugdige lezers duidelijk weer te geven in een spannend en grotendeels waar gebeurd verhaal. In het boek komen bekende Veenendalers en hun belevenissen voor. De auteur las een stuk voor uit het boek.
Het ging om het aangrijpende verhaal van Teun de Man van de Molenstraat, die zich probeerde te verstoppen voor de SS. Hij raakte zwaar gewond en bleek zijn hele leven invalide. Vermeulen toonde nog een foto van de invalide Teun de Man op latere leeftijd.

Kleinzoon

Tot slot sprak de kleinzoon van Ds.R.Kok, Reinier Kok uit Soest, de zaal toe. Hij vertelde over wat voor man Ds. Kok was; streng maar rechtvaardig en noemde voorbeelden uit de gezinssituatie van toen. Ook was het gezin Kok voor iedereen, ondanks de moeilijke tijd, altijd behulpzaam en gastvrij. Iets daarvoor had Kok een eerste exemplaar van het boek in ontvangst genomen.
Een ander exemplaar was voor mevrouw Kok-Kemeling, de enig nog levende schoondochter van ds. Kok. Zij was getrouwd met de jongste zoon ds. Izak Kok, die nog een tijd predikant was van de Julianakerk. Ook werden nog twee boeken uitgereikt aan de vierde generatie Kok: Jesse en Lisa Kok uit Ede, die nog op de basisschool zitten, maar volgend jaar naar het Ichthus hopen te gaan. Juist voor die doelgroep schreef Jan Vermeulen zijn boek.

Indrukwekkend

Het dankwoord van de avond werd gehouden door de heer Jaap van Dam. Hij verzocht de zaal te gaan staan waarop er twee coupletten van het Wilhelmus werden gezongen. Onder de vaardige orgelbegeleiding van Robert van Deelen klonk het alles erg indrukwekkend. Daarna volgde nog een groepsportret van de auteur met de nazaten van ds. Kok, waarbij het podium van het Ichthus College ineens heel erg vol stond. Onder hen bekende mensen als mevrouw drs. Ali Hoek-van Kooten, ds. Reinier Kok jr, oud-docent Wim Kok en dr. Reinier van Kooten. Gasten bleven nog wat napraten of kochten toch nog een boek en lieten deze door de auteur signeren.

Meer berichten