Logo rijnpost.nl


Hans Wegen bij een aantal objecten die straks in de Brouwersgracht te zien zijn. De drijvende creaties zijn gemaakt door leerlingen van CSV Het Perron in het kader van Lampegiet 2017. (Foto: Martin Brink/Rijnpost)
Hans Wegen bij een aantal objecten die straks in de Brouwersgracht te zien zijn. De drijvende creaties zijn gemaakt door leerlingen van CSV Het Perron in het kader van Lampegiet 2017. (Foto: Martin Brink/Rijnpost) (Foto: )

Drijvende creaties in de gracht

Door Martin Brink

Veenendaal - Een ultieme vorm van hergebruik zien we vanaf volgende week terug in het centrum van Veenendaal. Dan zijn zes van de tien drijvende en verlichte objecten die de historie van Veenendaal verbeeldden, terug in het water.

Maar dan in de Brouwersgracht waar ze tot en met zaterdag 7 juli zijn te zien. Dat alles in het kader van de nieuwe (foto-)expositie 'Mooi Utrecht, provincie vol erfgoed en cultuur' in Museum Veenendaal en dankzij de gedrevenheid van Hans Wegen die bij dit museum vrijwilliger is.

Lampegiet

Hoe zat het ook alweer? Hans Wegen weet het nog precies. Hij wandelt ondertussen langs de tien objecten die sinds het najaar van 2017 liggen opgeslagen in één van de ruimten van de oude Ritmeesterfabriek. Hij vertelt: ''In het kader van het Lampegietersfeest wilde buurtvereniging De Holle Kamp samen met bewoners van de Kanaalweg iets bijzonders in hun straat. Ze bedachten samen met CSV Het Perron deze objecten uit de geschiedenis van Veenendaal.''
Leerlingen gingen er in de praktijklessen mee aan de slag. Er werd getekend, uitgedacht, gezaagd, geverfd totdat ze eindelijk toonbaar waren om ze op het water te laten drijven. Zo werden het driedimensionale kijkobjecten.
De plateaus van elk één bij één meter tonen de Veense aak, de molen, de Hollandia-schoorsteen, een spinnewiel, de Sint Salvatorkerk, sigaren, wol, Lampegietviering, turfwinning en de imkerij. De een is wat mooier uitgevoerd dan de ander. De objecten bleven twee weken in de Grift liggen: van de school aan de Sportlaan tot aan restaurant Mucha bij de brug aan de Kerkewijk. Bij elk object is een klein verhaaltje gemaakt. Het object is passend voor hetgeen wordt verbeeld. Een schoorsteen bijvoorbeeld staat voor de schoorsteen van de Hollandiafabriek die in 1878 begon als Kousenfabriek De Hoop, een sigarenplank verbeeldt de sigarenindustrie terwijl twee kunststof schapen de wolindustrie markeren.
Bij de viering van Lampegiet zijn twee eenvoudige staande lampen gebuikt. De molen (een exemplaar zoals ook wel in tuinen te zien is) staat symbool voor de molen op de Meulepol waarvan de wieken in 1860 door een harde storm er af werden geblazen, De Sint Salvatorkerk op de Markt, de huidige Oude Kerk, vertelt het verhaal van de eerste kerk van Veenendaal. Het is ook het enige object in hout waaraan de jongeren zelf hebben gewerkt. Op Lampegietersavond gaf Hans op verzoek van de bewonerscommissie 's avonds een rondleiding. De objecten waren heel sfeervol aangelicht. Ook wethouder Kundic ging mee. ''Het zouden maar 25 personen zijn, maar het werden er honderd,'' zo verwondert hij er nog steeds over. Zoveel aandacht had hij als rondleider van het museum nog niet eerder meegemaakt. De mensen hingen aan zijn lippen. Het was ook het moment om aan het einde van de excursie te vragen: en wat gebeurt hier straks mee? De schoolvertegenwoordiger haalde zijn schouders op en zei: ze worden vernietigd. ''Dat nooit!'', zei Hans want hij had al een plan. ''Ze passen mooi in een nieuwe expositie op het water.''

Vastgeklemd

Maar dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan. Hij richtte zich op de Nationale Museumweek, afgelopen april gehouden. ''Ik wilde de objecten in de Brouwersgracht.'' Van de gemeente kreeg hij al snel toestemming. Die wilde alleen maar weten hoe groot de objecten waren. ''Maar het Waterschap, die ook over de gracht gaat, wilde veel meer horen. Welke materialen er gebruikt waren bijvoorbeeld. Ik mocht ze ook niet vastmaken. Het zijn betonnen bakken en daar mag niet in geboord worden. Hoe veranker je ze dan? Via een bevriende relatie die een eigen timmerfabriek heeft, heb ik nu een constructie waarmee de objecten met rubberen doppen worden vastgeklemd.'' De vergunning liet nog behoorlijk lang op zich wachten. De beoogde Museumweek haalde Hans niet meer. En dus combineerde hij het met de nieuwe wisselexpositie in het museum die van 9 juni tot en met 1 september in het kader van het Europese Jaar van het Cultureel Erfgoed een tentoonstelling heeft over wat voor moois aan landschap, historie en cultuur de provincie Utrecht te bieden heeft. ''En daar past dit natuurlijk uitstekend in.'' Van de twee weken in het water hebben ze behoorlijk te lijden gehad. Ze stonden er in weer en wind. Hans Wegen: ''Kijk, van de molen zijn stukken kapot. Die moeten hersteld worden.'' Zo heeft Hans meer wensen. De objecten moeten grondig worden gereinigd en de doorzichtige tekstborden overgeplakt, omdat ze anders onleesbaar zijn. Afgesproken is dat leerlingen na de examens op school aan de slag gaan. Dat gebeurt deze week onder leiding van leraar Rien Atteveld. Hans komt af en toe een kijkje nemen want wellicht zijn er nog aanwijzingen nodig.

Link met museum bedenken

Hij denkt dat de objecten veel aandacht zullen trekken. ''Meer nog dan in de Grift. Daar kwamen ze toch wat ielig over. Nu liggen de zes objecten verdeeld over drie waterbakken die elk 4,3 meter breed zijn.
Dan houd je dus aan beide kanten anderhalve meter over. Dan komen ze dus veel mooier uit en het zorgt voor wat meer aandacht in dit deel van het centrum.''
Een keer per week is er in combinatie met het museumbezoek ook een rondleiding langs de objecten. Hans legt dan uit wat het precies voorstelt. Hij gaat nog wel uitzoeken hoe precies de link met de wisselexpositie gelegd kan worden. Dat lopers langs de gracht ook meteen de associatie leggen met het museum.
Hans Wegen zit nog vol ideeën. Voor volgend jaar bijvoorbeeld. ´´Dan probeer ik opnieuw objecten in de gracht te leggen, maar dan geënt op het Gilbert van Schoonbekejaar. Bijvoorbeeld een plateau met zijn borstbeeld, het gemeentehuis van Antwerpen en die van Veenendaal. Misschien gaan we dan ook de andere objecten gebruiken die we nu in opslag hebben gelaten.´´ Ook dan wordt samenwerking gezocht met CSV Het Perron.

Museum Veenendaal toont in het Europese Jaar van het Cultureel Erfgoed in de periode van 9 juni t/m 1 september 2018 hoe veel moois de provincie Utrecht te bieden heeft. Wij zien de beleving van erfgoed en cultuur door de ogen van lokale fotografen. Niet alleen de bekende blikvangers, maar ook mensen die werken en recreëren in de omgeving van cultureel erfgoed. Voor Veenendaal is gekozen voor een foto van optredens van zanger Stef Bos en een groep djembéspelers in theater De Lampegiet.
De foto's van de expositie sluiten naadloos aan bij de thema's van de vaste tentoonstelling van ons museum, waar veel aandacht is voor plaatselijk en regionaal cultureel erfgoed. Denk daarbij aan de Grebbelinie, het kasteel Prattenburg, kerken en andere monumenten, maar ook aan traditionele ambachten en de Lampegietersavond.

Meer berichten

Shopbox