Archivaris Noortje van Hofwegen-van Amerongen (r) samen met archiefambtenaar Janneke van den Berg-van Wakeren in de studiezaal. (Foto: Martin Brink)
Archivaris Noortje van Hofwegen-van Amerongen (r) samen met archiefambtenaar Janneke van den Berg-van Wakeren in de studiezaal. (Foto: Martin Brink)

Veenendaal: archief naar de mensen brengen

Veenendaal - Lang zijn de verantwoordelijken bij de gemeente Veenendaal op zoek geweest naar een archivaris die men voor ogen had: open, betrokkenen vooral naar buiten tredend. Maar ook: het archief naar de mensen toe brengen, en omgekeerd, op welke wijze dan ook. Begin juli vorig jaar werd deze persoon dan eindelijk gevonden: Noortje van Hofwegen-van Amerongen.

Zoektocht

Lang zijn de verantwoordelijken bij de gemeente Veenendaal op zoek geweest naar een archivaris die men voor ogen had: open, betrokkenen vooral naar buiten tredend. Maar ook: het archief naar de mensen toe brengen, en omgekeerd, op welke wijze dan ook. Begin juli vorig jaar werd deze persoon dan eindelijk gevonden: Noortje van Hofwegen-van Amerongen. Ze is pas 32 jaar maar heeft een behoorlijke staat van dienst achter zich. Ze is voortvarend van start gegaan. Het regelmatig terugkerende Broodje Geschiedenis is daar het bewijs van. Maandag 15 januari vindt de volgende plaats. Hierin staat de ´self-made'-architect Bernard van Kreel centraal.

Huis Parallelweg

Het was lange tijd onzeker hoe het verder moest met het gemeentearchief in Veenendaal. Er werd door de directie van de afdeling onderzoek gedaan. Aanleiding was de aankomende pensionering van de vorige archivaris, Gert Groenleer. De gemeente is toen gaan kijken welke weg ze wilde bewandelen met het gemeentearchief. Men liet zich zo breed mogelijk informeren om het beleid te kunnen bepalen. Daarom zijn er oriënterende gesprekken gevoerd met onder meer het Regionaal Historisch Centrum Zuidoost Utrecht in Wijk bij Duurstede en het gemeentearchief Ede. Uiteindelijk is ervoor gekozen om het gemeentearchief van Veenendaal binnenshuis te houden.
Bij de profielschets van de aan te trekken archivaris werd een aantal zaken duidelijk gesteld.

Zo was het wenselijk om verbindingen te zoeken met mensen en organisaties. Open staan voor alles en de bezoekers met alle egards behandelen. Als zij vragen hebben: welkom en zoveel mogelijk van dienst zijn. Dat ervoer onlangs nog een man met een op en top Veenendaals verleden die naar het reilen en zeilen van zijn voorvaderen vroeg. Hij kreeg veel toegespeeld, zelfs bouwtekeningen van het huis aan de Parallelweg dat zijn grootvader liet bouwen maar waarvan de schetsen onvermoed in het gemeentearchief lagen.

Niet statisch

Mensen laten zien dat een archief veel meer is dan wat doorgaans wordt gedacht: geen statisch geheel waar alleen maar droge zaken zijn te vinden, opgezocht door wat stoffig aandoende mensen. De taak van de gemeentearchivaris 2.0 was om daar verandering in aan te brengen. Een gedachtenverandering zeg maar. En dat doet Noortje van Hofwegen met overtuiging. Ze studeerde aan de Hogeschool Utrecht, richting Communicatie. Later knoopte ze er een studie Kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht aan vast. Ze haalde er in drie jaar haar bachelor. Daarvoor liep ze stage bij het RKD, het Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis in Den Haag. Ze onderzocht er de archieven en kwam er veel bijzondere zaken tegen. Vervolgens haalde ze in één jaar haar master Kunstgeschiedenis. Noortje: ''Bij zowel mijn BA als mijn MA heb ik me verdiept in de relatie tussen kunstwereld en WOII. Mijn beide scripties zou ik graag nog uitwerken tot een publicatie, maar dat is toekomstmuziek.''

Ze werd communicatieadviseur bij de gemeente Zeist. Totdat een oud-collega haar op de vacature in Veenendaal attendeerde. En nu is ze er archivaris. Uiteraard wil ze zoveel mogelijk over Veenendaal leren. Overal ziet ze ook mogelijkheden om het archiefwerk toegankelijker te maken. ''Hoe leuk is het om te weten wat er vroeger stond of gebeurde op het stukje grond waar je woont. En dat is hier te vinden,'' zegt ze.

Lunchlezingen

De lunchlezingen Broodje Geschiedenis is een belangrijk onderwerp waarin ze zich manifesteert. Ondertussen zijn ook al samenwerkingen met de erfgoedpartners tot stand gebracht, met de vereniging Oud Veenendaal en het museum dus. Eind vorig jaar zorgde ze samen met archiefmedewerkster Janneke van den Berg-van Wakeren in het kader van de Maand van de Geschiedenis met het thema 'Geluk', voor een kleine expositie over trouwen in Veenendaal. Het werd druk bezocht.
In november volgde een samenwerking in een zogeheten Joodse avond waarin het leven van een van oorsprong Joodse Veenendaler centraal stond. De raadzaal was snel volgeboekt. Het archief heeft ook een vaste column in het blad van Oud Veenendaal. Een andere taak, een aanbeveling van het college, was om de studiezaal van het archief op de begane grond in te richten, zodat het letterlijk tussen de bezoekers komt te zitten. Ze heeft al een plek aangewezen die haar voorkeur heeft.
Noortje van Hofwegen is uiterst serieus. Eigenlijk zoals het een goede archivaris betaamt. Wanneer in de archiefkluis, in de catacomben van het gemeentehuis, een foto moet worden gemaakt, wil ze er toch wel zeker van zijn dat ze geen stukken in handen heeft die (nog) niet openbaar zijn. In de tijd dat ze nu in Veenendaal is, heeft ze het archief naar de mensen gebracht. Dat is ook haar taak en dat lukt goed. De serie Broodje Geschiedenis is daar een voorbeeld van. Het zijn bijeenkomsten op maandag in de publiekshal van het gemeentehuis. Start om half één.

Architect Bernard van Kreel

Met in de hand een zelf meegebracht broodje kan men luisteren naar een aansprekend onderdeel uit de plaatselijke geschiedenis. Bijvoorbeeld over het ontstaan en de viering van Lampegiet in september en het verhaal van de Schat van Tak. Ook derden worden ingeschakeld. Zo is komende maandag architect Johan Huibers te gast als vertegenwoordiger van het Veenendaals Architectuurcentrum. Hij vertelt over architect Bernard van Kreel die zijn stempel drukte op het straatbeeld. Diens ontworpen gebouwen vormen nog steeds pareltjes in het straatbeeld waarvan de meeste ook op de gemeentelijke monumentenlijst staan. Op 19 maart gaat het over de watersnood van 1855. In mei wordt een WOII-onderwerp uit Veenendaal belicht.

Meer berichten

Shopbox