Ambulanceverpleegkundige Fred Mak: ‘Ineens kantelt het beeld dan volledig’


Ambulanceverpleegkundige Fred Mak
Ambulanceverpleegkundige Fred Mak (Foto: Rick Praamstra)

Ambulanceverpleegkundige Fred Mak: ‘Ineens kantelt het beeld dan volledig’

Veenendaal - Iedereen krijgt er op een gegeven moment wel mee te maken: de gezondheidszorg. De Rijnpost portretteert in een serie de Veense gezichten in deze sector. Vandaag is ambulanceverpleegkundige Fred Mak (48) aan het woord. ‘In dit vak kan je eigenlijk niets over het hoofd zien.’

Door Rick Praamstra

Fred Mak is zo’n twintig jaar ambulanceverpleegkundige, maar helemaal aan het begin van zijn carrière reed hij ook al een blauwe maandag mee met de ambulance. Hij ontdekte toen dat hij nog niet klaar was voor dit werk. Als ‘jong broekie’ van twintig jaar werd hij destijds in het ziekenhuis van Delft opgeleid tot verpleegkundige. Hij werkte op de cardiologieafdeling toen een ambulanceverpleegkundige hem vroeg of hij niet bij hen wilde werken.

Dat leek de toenmalig student wel wat. “Ik vond het werk wel stoer, als jonge knul wilde ik wel wat spanning en sensatie.” Al tijdens een van zijn eerste inwerkdagen wordt hij in het diepe gegooid bij een spoedgeval. Een patiënt is in shock (acute medische situatie waarbij de druk in de bloedvaten te laag is waardoor vitale lichaamsfuncties in gevaar komen) geraakt. “Ik was pas 20 jaar en wist van toeters noch blazen. Ik had nog nooit een infuus geprikt. Gelukkig was de huisarts al aanwezig en had hij dat al gedaan. Toen dacht ik bij mezelf ‘dit is niet handig’ en ben ik direct gestopt.”

Jaloers

Het specialisme blijft echter aan hem trekken. Als Mak inmiddels genoeg professionele ervaring heeft opgedaan, onder meer op de anesthesieafdeling, gaat hij in 2000 alsnog aan de slag als ambulanceverpleegkundige bij de Veenendaalse ambulancedienst ‘Broeder de Vries’, het huidige RAVU (Regionale Ambulance Voorziening Utrecht).

Waarom bleef dit vak hem interesseren? “De man die me de eerste keer opleidde, vond ik een ontzettend aardige kerel. Hij had zoveel medische kennis, daar was ik jaloers op. Als ambulanceverpleegkundige moet je van alles een beetje weten, je hebt zowel met kinderen als volwassenen te maken, je moet ziektebeelden snel signaleren en in noodsituaties moet je direct en adequaat kunnen acteren. Ik vond het aantrekkelijk hoe hij dit toepaste. Dat wilde ik ook.”

Onverwachte situaties

Mak merkt ook dat hij goed met stress om kan gaan en zo een rustgevende factor is voor mensen in nood. Is het werk in het ziekenhuis vrij voorspelbaar, dit werk is dat allesbehalve, meent de Veenendaler. “Als ik ‘s ochtends begin, weet ik nog niet wat ik die dag ga doen. Ik kan rustig aan het praten zijn met collega’s en dan gaat de portofoon dat er een ongeval is op de A12 of iemand onwel is geraakt. Ineens kantelt het beeld dan volledig. Die onverwachte situaties maken het werk aantrekkelijk.”

Het vak vraagt improvisatie, flexibiliteit en basiskennis hoe om te gaan met het menselijk lichaam. “Dan gaat het ook om mensen die in psychische nood verkeren. Je kunt eigenlijk niets over het hoofd zien als ambulanceverpleegkundige en moet ook snel filteren wat de hoofd - en bijzaken zijn.”

Welkom

Je hoort soms over ambulancemedewerkers die lastiggevallen worden. Mak heeft dat gelukkig weinig meegemaakt. “Het mooie van ons werk is dat bij 99,9 procent van de gevallen we welkom zijn, of we nu patiënten thuis of op straat behandelen. Ze hebben hulp nodig. Of ze nu ziek zijn, in paniek, of de kluts kwijt, alleen onze aanwezigheid brengt vaak al rust. Soms zijn mensen doodsbang, ook al is de situatie soms niet zo ernstig. Maar je moet dan nooit als verpleegkundige de situatie bagatelliseren, nooit.”

Mak heeft regelmatig te maken met meldingen met dodelijk afloop. Professionalisme blijft dan prioriteit. “Ik kan mijn emoties niet uitschakelen, maar ik heb altijd geleerd: het helpt niet als ik mee ga huilen. Als de familie in tranen is, moet je gewoon je werk doen; de patiënt reanimeren, hem naar het ziekenhuis krijgen. Soms lukt het niet en moet je slecht nieuws brengen. Na zoveel jaren ervaring weet je hoe je dit gedoseerd doet. Je neemt dan de tijd voor de nabestaanden, luistert naar hun verhaal en vraagt waar ze behoefte aan hebben.”

Als ambulanceverpleegkundige staat één zaak altijd centraal voor Mak en dat is mensen bijstaan in nood. “Dat klinkt misschien clichématig, maar zo is het wel. Je wilt de pijn verlichten, comfort geven en perspectief bieden. Mensen ook geruststellen. Het helpt als je in de keuzes die je maakt de patiënt of familie tevreden en dankbaar kunt achterlaten.”

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden