In 2008 was de gedenksteen van burgemeester Westerveld in 4 stukken.
In 2008 was de gedenksteen van burgemeester Westerveld in 4 stukken. (Foto: Aart Aalbers)

Eenentwintig familieleden in één graf

Deel 2 begraafplaats Kostverloren

Door Aart Aalbers

Veenendaal - Napoleon verbood in 1804 het begraven in kerken. De onderprefect van het Arrondissement van Amersfoort wijst er in een brief van 3 december 1812 op dat de gemeente Veenendaal op 25 november een brief heeft gehad waarin stond dat begraven in de Oude Kerk op de Markt vanaf 1812 verboden is. Toch werd pas in 1829 de begraafplaats aan het Kostverloren/Achterkerkstraat in gebruik genomen. Lezers vroegen zich af waar dat aan lag.

Nederland werd in 1795 verovert door de Fransen. We stonden daarna dus onder Frans bestuur en zij verboden begraven in kerken. Dat er vanaf 1813 nog steeds in de kerk en op het kerkhof rond de Oude kerk begraven werd, kwam voort uit het feit dat de Franse troepen in 1813 ons land weer verlieten.  We kregen nu koning Willem I. Hij was druk met de economie van ons land en begraven stond tijdelijk op een laag pitje.  Een andere reden is dat landelijk velen in de kerk begraven wilden worden. Zij protesteerden tegen de nieuwe wetgeving. Zo wist men in Amsterdam ontheffingen te regelen en stopte het begraven in de kerk pas in 1865.

Leuke aanvullingen

In het gemeentearchief van Veenendaal kunnen geïnteresseerden de lijst met ‘Luid- en begraafgelden’ inzien. Deze bestrijkt de periode van 1574 tot 1812. Zo betaalt Goerdt Ghijsbertsz Lodder in 1574 twee gulden voor het openen van twee graven ‘in der kerkcke’ voor Maria zijn huisvrouw en voor haar zoon. Voor mensen die aan stamboomonderzoek doen zijn dit leuke aanvullingen.

In Veenendaal wordt vanaf 1829 op de nieuwe begraafplaats begraven. We zien in het grafregister dat Trijntje Beijer en Neeltje van Zanten in 1829 zijn begraven in graf nr. 10. Het moet een groot familiegraf zijn want tussen 1829 en 1890 werden in dit graf maar liefst 21 personen, waaronder enkele kinderen, begraven. 

Burgemeester Westerveld

Totaal hebben tussen 1829 en 1919 zo’n 350 families op deze begraafplaats een eigen graf gekocht. Hiervan waren 23 gemetselde graven en 3 grafkelders. Deze bestaan anno 2020 nog steeds. De begraafplaats werd opgedeeld in een gedeelte voor algemene graven (achter het huidige buurthuis SamSam) en voor eigen graven. Het eigen graven-gedeelte noemde men Noord-Oost en Noord-West.
Op Noord-Oost ligt sinds 1850 in graf 87 burgemeester Willem Westerveld begraven. Zijn inmiddels 170 jaar oude gedenksteen heeft men tijdens de renovatie van 1987, met nog een aantal  gedenkstenen, langs het middenpad gelegd.  

90 jaar

Gedurende 90 jaar werd elke overleden Veenendaler ‘int Achterkaruk’ begraven en tot 1948 mocht men bijzettingen doen in familiegraven. Hoewel het maar een kleine begraafplaats is, liggen daar nog steeds minimaal 6000 tot 7000 Veenendalers begraven.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden